بسم الله الرحمن الرحیم

بررسی و نقد کتاب "شاهراه اتحاد (بررسی نصوص امامت)" نوشته حیدرعلی قلمداران

قسمت سیزدهم

حال اگر کسی مطرح کند : که خدا و رسولش خصوصیات و ویژگی‌های حاکم را بیان و مشخص نموده اند و چنین مقرر کردند که در هر زمان ، مردم حاکم خویش را مطابق این ویژگی‌ها برگزینند ، چنانچه آقای قلمداران در کتاب حکومت در اسلام تا حدودی به این نظر متمایل شده اند ،  

و اگر کس دیگری  همانند آقای قلمداران نظریه ذیل را برای دوران پس از رسول خدا ارائه دهد :

قطعاً در شئون هدایتی و تبیین احکام و تعالیم علوم قرآن مردم صلاحیت انتخاب ندارند و بدین ترتیب در جامعه یک امام هدایتی لازم است که به جعل الهی تعیین می‌گردد  و یک حاکم که به تعیین مردم اداره امور اجتماعی و دنیوی را بر عهده‌دار خواهد شد .

در پاسخ به این مطلب و نظریات فوق می گوئیم  :

اولا : امور دنیوی مردم از امور دینی آن‌ها جدا نیست . احکام اجتماعی و حکومتی و قضایی و جزایی اسلام از یک طرف جهت الهی ‌دارد که بایستی توسط امام تبیین گردد و از طرفی جنبه اجتماعی و اجرایی دارد که بایستی توسط حاکمان پیاده گردد .حال در این امور ،  امام بایستی تابع حاکم باشد یا حاکم تابع امام ؟

واقعیت اینست که حاکمان به دلیل در اختیار گرفتن ابزار قدرت ، نظر خویش را تحمیل نموده و از آنجائیکه آنان منتخب الهی نیستند و تحت عصمت الهی قرار ندارند خود به ‌خود دین را تابع دنیای خویش قرار می‌دهند و اگر نخواهیم در فضای تخیّل نظریه‌ پردازی کنیم و واقع نگر باشیم ، چنین طرحی قابل پیاده‌ سازی نیست .

ثانیا : این که حاکم توسط مردم انتخاب گردد ، خود این مطلب هیچ جایگاهی در متون دینی ما ندارد و مشروعیت خود این کار نیز بایستی به امر خدا و رسولش باشد  .  

ثالثا : امیر مؤمنان که به  قول امثال آقای قلمداران و تابعین فکری ایشان امام هدایت است ، خود ادعای این حاکمیت و زمامداری را داشته و آن را حق الهی خویش ‌دانسته‌ است :

خطبه ( 3 ) (و من خطبة له ( عليه‏السلام  )) (و هي المعروفة بالشقشقية)

أَمَا وَ اللَّهِ لَقَدْ تَقَمَّصَهَا ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ وَ إِنَّهُ لَيَعْلَمُ أَنَّ مَحَلِّي مِنْهَا مَحَلُّ الْقُطْبِ مِنَ الرَّحَى يَنْحَدِرُ عَنِّي السَّيْلُ وَ لَا يَرْقَى إِلَيَّ الطَّيْرُ فَسَدَلْتُ دُونَهَا ثَوْباً وَ طَوَيْتُ عَنْهَا كَشْحاً وَ طَفِقْتُ أَرْتَئِي بَيْنَ أَنْ أَصُولَ بِيَدٍ جَذَّاءَ أَوْ أَصْبِرَ عَلَى طَخْيَةٍ عَمْيَاءَ يَهْرَمُ فِيهَا الْكَبِيرُ وَ يَشِيبُ فِيهَا الصَّغِيرُ وَ يَكْدَحُ فِيهَا مُؤْمِنٌ حَتَّى يَلْقَى رَبَّهُ فَرَأَيْتُ أَنَّ الصَّبْرَ عَلَى هَاتَا أَحْجَی فَصَبَرْتُ وَ فِي الْعَيْنِ قَذًى وَ فِي الْحَلْقِ شَجًا أَرَى تُرَاثِي نَهْباً . 

آگاه باشيد به خدا سوگند ابا بكر، جامه خلافت را بر تن كرد، در حالى كه مى‏دانست جايگاه من نسبت به حكومت اسلامى، چون محور آسياب است به آسياب كه دور آن حركت مى‏كند.

او مى‏دانست كه سيل علوم از دامن كوهسار من جارى است، و مرغان دور پرواز انديشه‏ها به بلنداى ارزش من نتوانند پرواز كرد.

پس من رداى خلافت را رها كرده و دامن جمع نموده از آن كناره گيرى كردم ، و در اين انديشه بودم كه آيا با دست تنها براى گرفتن حق خود به پاخيزم يا در اين محيط خفقان‏زا و تاريكى كه به وجود آوردند، صبر پيشه سازم .

كه پيران را فرسوده، جوانان را پير، و مردان با ايمان را تا قيامت و ملاقات پروردگار اندوهگين نگه مى‏دارد ، پس از ارزيابى درست، صبر و بردبارى را خردمندانه‏تر ديدم. پس صبر كردم در حالى كه گويا خار در چشم و استخوان در گلوى من مانده بود.

و با ديدگان خود مى‏نگريستم كه ميراث مرا به غارت مى‏برند .