بسم الله الرحمن الرحیم

بررسی و نقد کتاب "خرافات وفور در زیارات قبور" نوشته سید ابوالفضل برقعی

قسمت دهم

عالم قبر و برزخ در سخنان حضرت علی علیه السلام - (بخش چهارم)

در قسمت پیشین با استناد به فرمایش حضرت مولی الموحدین علی علیه السلام بیان کردیم که انسان خردمند و مومن پس از عبور از گذرگاه دنیا در قبر خودش آسوده و ایمن است و ستوده شده است . آسودگی و احساس امنیت متعلق به روح با احساس و شعور است و برای مرده بی حرکت و بدون علائم حیات ، معنا ندارد.

در این بخش از مقاله ، به عبارات مورد استشهاد آقای سید ابوالفضل برقعی می رسیم :

تَحْمِلُهُ حَفَدَةُ الْوِلْدَانِ وَ حَشَدَةُ الْإِخْوَانِ إِلَى دَارِ غُرْبَتِهِ وَ مُنْقَطَعِ زَوْرَتِهِ وَ مُفْرَدِ وَحْشَتِهِ

فرزندان خدمتگزار و برادران گرد آمده ، او را به دوش مى‏كشند و به سوی خانه غربت و بى‏كسى ، محل قطع ملاقات و تنهائی ترسناک اش می برند

آقای برقعی به عبارت (و مفرد وحشته ) در این بخش از خطبه حضرت امیر علیه السلام هیچگونه توجهی نکرده است . ایشان به نسخه هائی از نهج البلاغه مراجعه کرده اند که در آن عبارت (و مفرد وحشته ) ذکر نشده است .

ابن ابی الحدید معتزلی شارح مشهور نهج البلاغه ، ضمن درج عبارت (و مفرد وحشته ) در خطبه 83 در جلد 6 صفحه 270 شرح نهج البلاغه خود می نویسد :

دار غربته قبره و کذلک منقطع زورته لان الزیاره تنقطع عنده . و مفرد وحشته نحو ذلک لإنفراده بعمله واستیحاش الناس منه حتی إذا انصرف المشیع و هو الخارج مع جنازته أقعد فی حفرته. هذا تصریح بعذاب القبر و سنذکر ما یصلح ذکره فی هذا الموضع.

ترجمه : خانه تنهائی او قبرش می باشد و همچنین ملاقات در قبر او قطع شده است ، زیرا دیدار با او منقطع می باشد . همینگونه قبر او محل تنهائی وحشت او می باشد ، به دلیل اینکه عملش باعث تنهائی اش و دوری مردم از او شده است . تا اینکه تشییع کننده در خارج از قبر باز می گردد و او با جنازه اش ، در حالیکه در قبرش نشانده شده است ، تنها می ماند. این مطلب صراحت بر عذاب در قبر دارد و ما در آینده و در این موضوع آنچه را که صلاح باشد ، ذکر خواهیم کرد.

ملاحظه می کنید که ابن ابی الحدید معتزلی ، در توضیح فرمایش امیرالمومنین علیه السلام ، تنهائی و وحشت و و نشاندن انسان و عذاب او را ، همانگونه که توضیح داده شد ، در قبر غیرمومن می داند و قبر و برزخ را عالم سکون و بی حرکتی و عدم ادراک ذکر نمی کند.

مضمون تنهائی و بی کسی و منزل وحشت در عالم قبر ، در خطبه 158 نهج البلاغه نیز آمده است و حضرت امیر علیه السلام از عالم قبر و برزخ قبل از فرارسیدن صیحه قیامت سخن می گویند :

فکأن کل امری منکم قد بلغ من الارض منزل وحدته و مخط حفرته ، فیاله من بیت وحده و منزل وحشه و مفرد غربه و کان الصیحه قد أتتکم ، والساعه قد غشیتکم

پس همانا هر فردی از شما از زمین به منزل تنهائی و محل زیر زمینی خود می رسد ، پس وای بر او از خانه تنهائی و منزل وحشت و بی کسی غریبانه او ، پس آنگاه صیحه آسمانی بر شما فرا می رسد و قیامت شمارا در بر می گیرد .

در کتاب شریف بحارالانوار جلد 74 صفحه 434 ، عین عبارات خطبه 158 نهج البلاغه ، به شرح ذیل ذکر گردیده است :

(( فکأن کل امری منکم قد بلغ من الارض منزل وحدته و محط حفرته ، فیاله من بیت وحده و منزل وحشه و مفرد غربه و کان الصیحه قد أتتکم ، والساعه قد غشیتکم)).

آیا ترجمه عبارت ((و مفرد وحشته )) به معنای (به تنهائی ترسیدن او) ، تمام ادعای آقای برقعی ( عدم وجود علائم حیاتی در قبر) را باطل نمی کند؟

چرا آقای برقعی عبارت ((و مفرد وحشته )) را از کلام حضرت علی علیه السلام با توجه به مذکور بودن در اکثر نسخ نهج البلاغه و سایر کتب معتبر ، حذف نموده است؟

هدف آقای برقعی و اندیشه وهابیت این است که بگوید : انسان پس از مرگ و در عالم برزخ فاقد حرکت و علائم حیاتی بوده و هيچ ارتباطي با عالم خارج ندارد و این بی خبری شامل حال امام معصوم (ع ) نیز می شود و بنابراین كار شيعه در زیارت امامان غلط است .

چگونه آقای برقعی از فرمایشات امیرالمومنین علیه السلام ، بی حرکتی و سکون و قطع علائم حیاتی را استخراج فرموده اند؟

در صورتیکه اگر به فرمایشات حضرت امیر علیه السلام دقت کنیم ، ملاحظه می کنیم که حضرت از غربت و بی کسی غیر مومنین در قبر سخن می گویند و این حالات شامل ارواح زنده ای است که قدرت فهم و شعور را دارا می باشند ، و هرگز از کلام حضرت امیر (ع) بی کسی و تنهائی برای مومنین و امامان (ع ) استفاده نمی شود . در فرمایشات قبلی امام علی علیه السلام بخوبی مشهود گردید که انسانهای خارج از قلمرو اطاعت و بندگی خدا ، دچار بی کسی و تنهائی و وحشت و بی فریادرسی می شوند و عبارت ((منقطع زورته )) شامل مقتولین فی سبیل الله ، مومنین ، انبیاء و ائمه معصومین علیهم السلام نیست.

توجه خوانندگان محترم را به این نکته مهم جلب می کنیم که تفکر وهابیت و آقای برقعی در صدد القاء این مطلب می باشد که شیعه بر مزار امام علیه السلام جسمی را از امام زيارت می کند که مرده و بی روح و بی حرکت و بی اطلاع است . درحالیکه آقای برقعی و وهابیت در فهم مدعای اعتقادی شیعه به اشتباه بزرگی دچار شده اند.